نحوه سفارش لنز اسکلرال + راهنمای خرید لنز اسکلرال

لنز اسکلرال یکی از پیشرفته‌ترین انواع لنزهای تماسی است که برای اصلاح دید در افرادی با مشکلات خاص قرنیه مانند قوز قرنیه، خشکی چشم، زخم‌های سطح قرنیه یا بدشکلی‌های مادرزادی به کار می‌رود. این لنزها به دلیل طراحی منحصربه‌فرد خود، مستقیماً روی بخش سفید چشم (اسکلرا) قرار می‌گیرند و با ایجاد فاصله‌ای بین قرنیه و لنز، لایه‌ای از مایع را بین آن‌ها حفظ می‌کنند. این لایه باعث می‌شود قرنیه همواره مرطوب بماند و دیدی شفاف و پایدار ایجاد شود.

اما چون شکل قرنیه و ساختار هر چشم با دیگری متفاوت است، لنز اسکلرال باید به‌صورت اختصاصی و سفارشی ساخته شود. برای همین، مراحل طراحی، اندازه‌گیری و سفارش آن با لنزهای معمولی تفاوت زیادی دارد. در ادامه، گام‌به‌گام مراحل سفارش، معاینه و خرید لنز اسکلرال را توضیح می‌دهیم

مرحله اول: معاینه اولیه و ارزیابی نیاز به لنز اسکلرال

پیش از هر اقدامی برای سفارش لنز اسکلرال، باید مشخص شود آیا این نوع لنز برای شما مناسب است یا خیر. اپتومتریست با انجام معاینه دقیق، وضعیت قرنیه، میزان بینایی و نوع عارضه را بررسی می‌کند.

در این جلسه، مواردی مانند قوز قرنیه، خشکی چشم، اسکار (زخم‌های قدیمی قرنیه) یا مشکلات پس از جراحی قرنیه (مثل پیوند یا لیزیک) ارزیابی می‌شوند. در صورتی که سطح قرنیه نامنظم باشد یا لنزهای نرم معمولی پاسخ کافی ندهند، اپتومتریست لنز اسکلرال را پیشنهاد می‌دهد.

همچنین در این مرحله درباره تفاوت لنزهای مختلف (نرم، سخت، مینی‌اسکلرال و اسکلرال کامل) توضیح داده می‌شود تا بیمار دید روشنی از انتخاب پیش‌رو داشته باشد.

مرحله دوم: انجام نقشه‌برداری قرنیه (توپوگرافی)

گام بعدی در فرآیند سفارش لنز اسکلرال، توپوگرافی قرنیه است. این آزمایش، نقشه‌ای رنگی و دقیق از انحنای سطح قرنیه تهیه می‌کند. دستگاه توپوگراف با تاباندن الگوهای نوری روی چشم، شکل سه‌بعدی و میزان تحدب (انحنا) را در هزاران نقطه از قرنیه ثبت می‌کند.

این نقشه به اپتومتریست کمک می‌کند تا بداند کدام قسمت از قرنیه برجسته‌تر یا فرورفته‌تر است و لنز باید با چه زاویه‌ای طراحی شود. به زبان ساده، این مرحله شبیه به قالب‌گیری دقیق از سطح چشم است تا لنزی کاملاً منطبق با آن ساخته شود.

در مواردی که قرنیه بیمار بسیار نازک یا بدشکل باشد، ممکن است از ابزار دقیق‌تری مانند پنتاکم (Pentacam) یا OCT قرنیه استفاده شود. این دستگاه‌ها با دقت میکرونی، ضخامت، حجم و تقارن قرنیه را اندازه‌گیری می‌کنند. نتیجه نهایی، فایلی است که مهندس طراح لنز در ساختار دیجیتال از آن استفاده می‌کند.

مرحله سوم: انتخاب نوع و قطر لنز مناسب

بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده از نقشه قرنیه، اپتومتریست نوع لنز را انتخاب می‌کند. لنز اسکلرال در قطرهای مختلف از ۱۴ تا ۲۴ میلی‌متر ساخته می‌شود.

• لنز مینی‌اسکلرال: برای قرنیه‌هایی با بدشکلی متوسط یا خشکی خفیف تا متوسط.
  لنز اسکلرال کامل: برای قوز قرنیه‌های پیشرفته، زخم‌های سطحی یا بیماران با خشکی چشم شدید.

هرچه لنز بزرگ‌تر باشد، مایع بیشتری در زیر آن جمع می‌شود و محافظت بیشتری از قرنیه ایجاد می‌کند. اپتومتریست همچنین مقدار «Vault» یا همان فاصله بین لنز و قرنیه را مشخص می‌کند. این عدد معمولاً بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میکرون است و به نحوه طراحی نهایی لنز کمک می‌کند.

مرحله چهارم: تست و بررسی نمونه لنز (Trial Lens)

قبل از سفارش نهایی، معمولاً از لنزهای آزمایشی (Trial Set) استفاده می‌شود. اپتومتریست یکی از لنزهای نمونه را بر اساس اندازه تقریبی روی چشم بیمار قرار می‌دهد. سپس با کمک میکروسکوپ مخصوص (Slit Lamp) وضعیت قرارگیری لنز بررسی می‌شود.

در این مرحله، موارد زیر کنترل می‌شوند:

• آیا لنز به‌درستی روی اسکلرا نشسته است؟
  آیا قرنیه به لنز تماس دارد یا فاصله ایمن حفظ شده است؟
• آیا در بخش‌های خاصی فشار یا حباب هوا ایجاد می‌شود؟

در صورت مشاهده هرگونه ناهماهنگی، اندازه یا زاویه لنز تنظیم می‌شود تا طراحی نهایی با بیشترین دقت انجام گیرد. این مرحله حیاتی است، زیرا کوچک‌ترین اختلاف می‌تواند باعث ناراحتی یا کاهش کیفیت دید شود.

مرحله پنجم: ثبت طراحی دیجیتال و سفارش ساخت

پس از تأیید لنز آزمایشی، اطلاعات نهایی شامل نقشه قرنیه، میزان فاصله لنز، نوع متریال و قطر، برای تولید ارسال می‌شود. لنز اسکلرال به‌صورت کاملاً سفارشی با دستگاه‌های CNC مخصوص از مواد گاز‌پذیر و مقاوم ساخته می‌شود.

این فرآیند معمولاً چند روز تا چند هفته طول می‌کشد. پس از آماده‌شدن، لنز برای تحویل به بیمار ارسال می‌شود و جلسه دوم معاینه برای تحویل و آموزش استفاده تنظیم می‌گردد.

مرحله ششم: آموزش نحوه استفاده و نگهداری

در جلسه تحویل لنز، اپتومتریست آموزش‌های لازم برای استفاده صحیح را ارائه می‌دهد. این آموزش شامل مراحل زیر است:

• نحوه شستن دست‌ها و آماده‌سازی لنز.
• پر کردن لنز با محلول نمکی استریل پیش از قرار دادن روی چشم.
• قرار دادن لنز با ابزار مخصوص یا انگشتان تمیز.
• نحوه خارج کردن لنز بدون آسیب به سطح چشم.
• روش تمیز کردن روزانه با محلول ضدعفونی‌کننده و نگهداری در جعبه مخصوص.

همچنین در این مرحله بررسی می‌شود که لنز به درستی روی چشم قرار گرفته و دید بیمار واضح است. اگر نیاز به تغییرات جزئی باشد، سفارش اصلاحی ثبت می‌شود.

مرحله هفتم: پیگیری و تنظیم نهایی

بعد از استفاده چند روزه، بیمار باید مجدداً برای ویزیت کنترل مراجعه کند تا وضعیت لنز و سلامت چشم ارزیابی شود. در این ویزیت، اپتومتریست مواردی مانند تماس احتمالی لنز با قرنیه، میزان رطوبت چشم، وجود بخار یا رسوب در زیر لنز و وضوح دید را بررسی می‌کند.

در صورت لزوم، لنز تنظیم می‌شود تا راحتی کامل و کیفیت دید پایدار حاصل شود. این پیگیری‌ها معمولاً هر شش ماه یک‌بار ادامه می‌یابد.

نکات مهم در هنگام خرید و سفارش لنز اسکلرال

۱. لنز اسکلرال را تنها از طریق مراکز معتبر و با نسخه اپتومتریست سفارش دهید.
۲. هر لنز باید به‌صورت اختصاصی برای چشم شما ساخته شود؛ استفاده از لنز فرد دیگر خطرناک است.
۳. مواد لنز باید از نوع گاز‌پذیر (RGP) و دارای تأییدیه پزشکی باشند.
۴. قیمت لنز بسته به برند، قطر و نوع طراحی متغیر است، اما کیفیت مواد و دقت ساخت مهم‌تر از هزینه اولیه است.
۵. از خرید اینترنتی بدون نسخه اپتومتریست خودداری کنید، چون کوچک‌ترین خطا در اندازه‌گیری می‌تواند باعث التهاب یا خراش قرنیه شود.
۶. در هنگام خرید، محلول شست‌وشو و نگهداری استاندارد مخصوص لنز اسکلرال را نیز تهیه کنید.

جمع‌بندی

در کلینیک چشم دیدار تمام مراحل سفارش لنز اسکلرال، از معاینه و نقشه‌برداری قرنیه تا طراحی و تحویل لنز، با دستگاه‌های پیشرفته و زیر نظر متخصصان مجرب انجام می‌شود. هدف دیدار، ارائه لنزهایی دقیق، ایمن و متناسب با ساختار چشم هر فرد است. برای دریافت مشاوره یا نوبت معاینه، می‌توانید با کلینیک تماس بگیرید و مسیر درمان خود را با اطمینان آغاز کنید.