آزمایش ادرار خانگی جدید می‌تواند بیش از ۹۰ درصد موارد سرطان مثانه را شناسایی کند

تشخیص سرطان مثانه معمولا به بررسی های تخصصی اورولوژی نیاز دارد و در بسیاری از موارد، سیستوسکوپی یکی از اصلی ترین روش های بررسی داخل مثانه است. در این روش، پزشک یک دوربین باریک را از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می کند تا بتواند بافت داخلی آن را بررسی کند. اگرچه سیستوسکوپی روش مهم و موثری است، اما تهاجمی بودن آن باعث شده پژوهشگران به دنبال روش های ساده تر و کم دردسرتر باشند.

حالا نتایج یک مطالعه جدید در بریتانیا نشان داده است که یک آزمایش مبتنی بر نمونه ادرار می تواند بخش بزرگی از موارد سرطان مثانه را شناسایی کند. این آزمایش با بررسی تغییرات ژنتیکی موجود در DNA موجود در ادرار، می تواند به پزشکان کمک کند مشخص کنند کدام بیماران بیشتر به بررسی های فوری و تهاجمی مانند سیستوسکوپی نیاز دارند.

آزمایش GALEAS Bladder چگونه سرطان مثانه را شناسایی می کند؟

این آزمایش برخلاف روش های تصویربرداری یا بررسی مستقیم مثانه، به دنبال نشانه های ژنتیکی سرطان در نمونه ادرار می گردد. سلول های سرطانی می توانند بخشی از DNA خود را وارد ادرار کنند و همین مواد ژنتیکی، سرنخ هایی درباره وجود تومور در اختیار آزمایش قرار می دهند. به این ترتیب، بیمار تنها به یک نمونه ادرار نیاز دارد و فرآیند بررسی بدون ورود ابزار به مثانه انجام می شود.

آزمایش GALEAS Bladder تغییرات ژنتیکی در ۲۳ ژن مرتبط با سرطان مثانه را بررسی می کند. در مطالعات پیشین نیز این فناوری توانسته است DNA مربوط به سرطان مثانه را در نمونه های ادرار شناسایی کند و اکنون داده های جدیدتری از کاربرد آن در شرایط واقعی سیستم درمانی بریتانیا منتشر شده است.

• این آزمایش بر پایه بررسی DNA موجود در ادرار است.
• پنل ژنتیکی آن تغییرات موجود در ۲۳ ژن مرتبط با سرطان مثانه را بررسی می کند.
• نمونه ادرار می تواند توسط بیمار در خانه یا در مرکز درمانی تهیه شود.
• هدف اصلی آن کمک به تشخیص و اولویت بندی بیماران، به ویژه افراد مراجعه کننده به دلیل وجود خون در ادرار، است.

نتایج مطالعه جدید روی ۹۶۴ بیمار چه بود؟

مطالعه جدید یکی از مهم ترین شواهد مربوط به عملکرد این آزمایش در شرایط واقعی درمانی محسوب می شود. پژوهشگران در هفت بخش اورولوژی NHS در بریتانیا، آزمایش را روی بیمارانی بررسی کردند که به دلیل وجود خون در ادرار برای بررسی فوری ارجاع شده بودند. از میان ۹۶۴ شرکت کننده، ۷۷ نفر در نهایت به سرطان مثانه مبتلا تشخیص داده شدند.

نتایج نشان داد که GALEAS Bladder توانست ۷۱ مورد از ۷۷ سرطان را شناسایی کند؛ یعنی حساسیت آزمایش در این مطالعه ۹۲.۲ درصد بود. همچنین ویژگی آزمایش حدود ۹۲ درصد و ارزش اخباری منفی آن ۹۹.۳ درصد گزارش شد.

• ۹۶۴ بیمار در مطالعه شرکت کردند.
• ۷۷ نفر دارای سرطان تایید شده مثانه بودند.
• ۷۱ مورد از ۷۷ سرطان توسط آزمایش شناسایی شد.
• حساسیت آزمایش ۹۲.۲ درصد گزارش شد.
• ارزش اخباری منفی آزمایش به ۹۹.۳ درصد رسید.

آیا این آزمایش می تواند جایگزین سیستوسکوپی شود؟

با وجود نتایج امیدوارکننده، پاسخ کوتاه این است: هنوز نه. انتشار یک مطالعه موفق به معنی آن نیست که سیستوسکوپی از روند تشخیص سرطان مثانه حذف شده است. در حال حاضر، سیستوسکوپی همچنان یکی از روش های اصلی بررسی مثانه و تشخیص این سرطان محسوب می شود و در صورت نیاز امکان نمونه برداری از بافت مشکوک نیز وجود دارد.

کاربرد مهم GALEAS Bladder در حال حاضر بیشتر به عنوان یک ابزار تریاژ یا اولویت بندی مطرح است. یعنی آزمایش می تواند به پزشکان کمک کند بیمارانی را که احتمال ابتلا در آنها بالاتر است سریع تر برای بررسی های تخصصی ارجاع دهند و در برخی بیماران، نیاز فوری به سیستوسکوپی را کاهش دهند. در تحلیل این مطالعه، استفاده از این روش می توانست تعداد سیستوسکوپی های فوری را تا حدود ۷۳۰ مورد به ازای هر ۱۰۰۰ بیمار کاهش دهد.

سرطان مثانه چقدر شایع است و چه علائمی دارد؟

سرطان مثانه یکی از سرطان های مهم دستگاه ادراری است و شیوع آن با افزایش سن بیشتر می شود. بر اساس جدیدترین آمار Cancer Research UK، سالانه حدود ۱۰ هزار و ۹۰۰ مورد جدید سرطان مثانه در بریتانیا ثبت می شود و حدود ۵۹۰۰ نفر نیز در این کشور هر سال بر اثر این بیماری جان خود را از دست می دهند.

شناخت علائم می تواند اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا تشخیص زودهنگام بسیاری از سرطان ها می تواند روند درمان را آسان تر کند. البته وجود این علائم به تنهایی به معنی ابتلا به سرطان نیست و بیماری هایی مانند عفونت ادراری نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند.

• مشاهده خون در ادرار، حتی اگر فقط یک بار اتفاق افتاده باشد.
• احساس درد، سوزش یا ناراحتی هنگام ادرار کردن.
• نیاز مکرر یا ناگهانی به دفع ادرار.
• ابتلا به عفونت های مکرر دستگاه ادراری.
• درد در قسمت پایین شکم یا پشت.
• کاهش وزن و اشتهای بدون علت مشخص.
• خستگی شدید یا احساس ناخوشی عمومی.

آیا آزمایش ادرار برای همه افراد به عنوان غربالگری مناسب است؟

نکته مهم این است که نباید نتایج این پژوهش را با یک آزمایش غربالگری عمومی اشتباه گرفت. در حال حاضر، کمیته ملی غربالگری بریتانیا (UK NSC) غربالگری جمعیت عمومی برای سرطان مثانه را توصیه نمی کند، زیرا هنوز شواهد کافی برای وجود یک آزمایش غربالگری دقیق، ایمن و معتبر در جمعیت بدون علامت وجود ندارد.

بنابراین، آزمایش های ژنتیکی ادرار مانند GALEAS Bladder بیشتر در مسیرهای تشخیصی بیماران مشکوک اهمیت دارند، نه اینکه افراد سالم بدون علامت بتوانند صرفا با انجام یک آزمایش خانگی از نبود سرطان مطمئن شوند. این تفاوت کوچک در ظاهر، از آن تفاوت هایی است که در پزشکی می تواند بسیار بزرگ باشد.

جمع بندی

آزمایش ادرار GALEAS Bladder در یک مطالعه واقعی روی ۹۶۴ بیمار توانست بیش از ۹۰ درصد موارد تایید شده سرطان مثانه را شناسایی کند. این آزمایش با بررسی تغییرات DNA موجود در ادرار، روشی غیر تهاجمی برای کمک به ارزیابی بیماران مشکوک ارائه می دهد و می تواند تعداد قابل توجهی از سیستوسکوپی های فوری را کاهش دهد.

با وجود این، هنوز نمی توان گفت که یک آزمایش ادرار خانگی جای سیستوسکوپی را گرفته است. تشخیص سرطان مثانه همچنان به ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز بررسی های تخصصی نیاز دارد. به ویژه، مشاهده خون در ادرار نباید نادیده گرفته شود و لازم است فرد برای بررسی علت آن به پزشک مراجعه کند.