پایان رسمی شیوع هانتاویروس؛ سازمان جهانی بهداشت از مهار بحران جهانی خبر داد

پس از هفته ها پایش، قرنطینه و بررسی وضعیت افراد در معرض خطر، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که شیوع اخیر هانتاویروس دیگر فعال نیست. این تصمیم پس از آن گرفته شد که آخرین فرد تحت مراقبت، دوره قرنطینه خود را بدون ابتلا به بیماری به پایان رساند و آزمایش های او نیز منفی اعلام شد.

بر اساس اعلام این سازمان، از تاریخ ۲۵ مه تاکنون هیچ مورد جدیدی از ابتلا به ویروس گزارش نشده است. به همین دلیل شرایط لازم برای اعلام پایان رسمی شیوع فراهم شد. این تصمیم مطابق دستورالعمل های بین المللی کنترل بیماری های واگیردار اتخاذ شده است.

آغاز بحران از یک کشتی کروز در آمریکای جنوبی

شیوع این بیماری از ابتدای ماه آوریل و هم زمان با حرکت کشتی کروز هلندی MV Hondius از جنوب آرژانتین آغاز شد. حضور مسافران از کشورهای مختلف باعث شد این حادثه به سرعت به یک نگرانی بین المللی تبدیل شود و مقامات بهداشتی چندین کشور وارد عمل شوند.

در جریان این شیوع، ۱۳ نفر از مسافران و خدمه کشتی به هانتاویروس مبتلا شدند و متاسفانه سه نفر نیز جان خود را از دست دادند. هرچند تعداد مبتلایان محدود بود، اما احتمال انتقال بیماری میان افراد، حساسیت این حادثه را افزایش داد.

ویروس آند چه تفاوتی با سایر هانتاویروس ها دارد؟

هانتاویروس ها گروهی از ویروس ها هستند که معمولا از طریق تماس با ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده به انسان منتقل می شوند. در بیشتر موارد، انتقال مستقیم این ویروس ها از انسان به انسان بسیار نادر یا غیرممکن است.

اما عامل این شیوع، گونه ای به نام ویروس آند بود که در برخی مطالعات ثابت شده قابلیت انتقال محدود میان انسان ها را دارد. این ویژگی باعث شد سازمان جهانی بهداشت با حساسیت بیشتری وضعیت مسافران و افراد در تماس با بیماران را زیر نظر بگیرد.

ویروس آند پیش از این نیز در برخی کشورهای آمریکای جنوبی مانند آرژانتین و شیلی باعث بروز خوشه های کوچک انتقال انسانی شده بود، اما خوشبختانه قدرت سرایت آن با بیماری هایی مانند کرونا یا آنفلوانزا قابل مقایسه نیست.

عملیات گسترده ردیابی بیماران در ده ها کشور

پس از شناسایی اولین مبتلایان، مشخص شد تعدادی از مسافران پیش از اعلام رسمی شیوع، کشتی را در جزیره سنت هلنا ترک کرده اند. همین موضوع باعث شد عملیات بین المللی ردیابی تماس ها با سرعت آغاز شود.

در این عملیات بیش از ۶۵۰ نفر در ۳۳ کشور و قلمرو شناسایی و تحت مراقبت قرار گرفتند. بسیاری از این افراد به صورت روزانه از نظر بروز علائم بیماری بررسی شدند تا در صورت مشاهده هرگونه نشانه، اقدامات درمانی به سرعت انجام شود.

این عملیات یکی از بزرگ ترین برنامه های ردیابی تماس در سال های اخیر محسوب می شود و نشان داد همکاری بین کشورها تا چه اندازه در کنترل بیماری های نوظهور اهمیت دارد.

چرا برخی افراد تا ۴۲ روز در قرنطینه ماندند؟

یکی از ویژگی های هانتاویروس، دوره نهفتگی نسبتا طولانی آن است. به همین دلیل افرادی که بیشترین احتمال تماس با بیماران را داشتند، برای مدت حداکثر ۴۲ روز تحت مراقبت قرار گرفتند.

این افراد بسته به شرایط خود، یا در منزل قرنطینه شدند یا در مراکز تخصصی تحت نظر قرار گرفتند. هدف از این اقدام، جلوگیری از انتقال احتمالی بیماری و شناسایی سریع هرگونه مورد جدید بود.

اگرچه نگرانی هایی درباره گسترش جهانی بیماری وجود داشت، اما متخصصان بیماری های عفونی بارها تاکید کردند که انتقال ویروس آند میان انسان ها دشوار است و تنها در تماس های نزدیک و طولانی مدت احتمال وقوع دارد.

برنامه سازمان جهانی بهداشت برای پیشگیری از شیوع های آینده

پایان این بحران به معنای پایان تحقیقات درباره هانتاویروس نیست. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که مطالعه ای بین المللی با مشارکت ۲۱ کشور آغاز خواهد شد تا رفتار این ویروس، روند پیشرفت بیماری و عوامل موثر بر انتقال آن با دقت بیشتری بررسی شود.

هدف این پژوهش ها توسعه روش های سریع تر تشخیص، بهبود درمان بیماران و کمک به ساخت واکسن ها و داروهای موثرتر در آینده است. همچنین نتایج این مطالعات می تواند آمادگی نظام های سلامت جهان را در برابر شیوع های مشابه افزایش دهد.

نقش همکاری بین المللی در کنترل این بحران

یکی از عوامل اصلی موفقیت در مهار این شیوع، همکاری نزدیک کشورها و سازمان های بهداشتی بود. سازمان جهانی بهداشت از دولت های مختلف، به ویژه اسپانیا، بابت مدیریت این بحران قدردانی کرده است.

دولت اسپانیا با فراهم کردن منطقه ای امن در جزیره تنریف، امکان تخلیه کنترل شده مسافران کشتی و انتقال آن ها به کشورهای محل اقامتشان را تحت شرایط قرنطینه فراهم کرد. این اقدام نقش مهمی در جلوگیری از انتشار بیشتر بیماری داشت.

هانتاویروس همچنان نیازمند مراقبت است

اگرچه شیوع اخیر پایان یافته است، اما هانتاویروس همچنان یکی از بیماری های قابل توجه در برخی مناطق جهان به شمار می رود. متخصصان توصیه می کنند افرادی که در مناطق روستایی یا جنگلی فعالیت می کنند، از تماس با فضولات جوندگان خودداری کرده و اصول بهداشتی را رعایت کنند.

در کنار این موضوع، سازمان جهانی بهداشت هشدار داده است که برخی بیماری های خطرناک دیگر مانند ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو و ویروس ماربورگ در اوگاندا همچنان در حال گردش هستند و نظام سلامت جهانی باید آمادگی خود را برای مقابله با تهدیدهای آینده حفظ کند.

نتیجه گیری

اعلام پایان شیوع هانتاویروس توسط سازمان جهانی بهداشت، نتیجه همکاری گسترده کشورها، اجرای دقیق برنامه های قرنطینه و ردیابی تماس ها و واکنش سریع نظام های بهداشتی بود. هرچند این بحران تنها ۱۳ مبتلا و سه قربانی بر جای گذاشت، اما به دلیل ویژگی خاص ویروس آند و احتمال انتقال محدود میان انسان ها، به یکی از مهم ترین رویدادهای اپیدمیولوژیک سال تبدیل شد. تجربه این شیوع بار دیگر نشان داد که شناسایی سریع بیماران، همکاری بین المللی و سرمایه گذاری در تحقیقات علمی، مهم ترین ابزارها برای کنترل بیماری های نوظهور و جلوگیری از تبدیل آن ها به بحران های جهانی هستند.